Bize Ulaşın:

+90 (532) 785 99 27

MASAK Nedir?

Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı olarak faaliyet gösteren bir finansal istihbarat birimidir. 19 Kasım 1996 tarihinde, 4208 sayılı Karaparanın Aklanmasının Önlenmesine Dair Kanun ile kurulmuş ve 17 Şubat 1997 tarihinde çalışmalarına başlamıştır. Daha sonra, 18 Ekim 2006 tarihinde yürürlüğe giren 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun ile görev ve yetkileri genişletilmiştir. MASAK’ın temel amacı, suç gelirlerinin aklanması, terörün finansmanı ve kitle imha silahlarının yayılmasının finansmanı gibi mali suçlarla mücadele etmektir.

Kurum, finansal sistemin bütünlüğünü korumak, mali suçları önlemek ve suç gelirlerini aklamayı engellemek için çeşitli görevler üstlenir. Bu görevler arasında şunlar yer alır:

  • Politika ve Mevzuat Geliştirme: Suç gelirlerinin aklanması ve terörün finansmanını önlemek için politikalar oluşturur, kanun ve yönetmelik taslakları hazırlar.
  • Veri Toplama ve Analiz: Finansal kuruluşlardan şüpheli işlem bildirimleri toplar, bu verileri analiz eder ve değerlendirir.
  • Denetim ve İnceleme: Finansal kuruluşları ve işletmeleri denetler, mali suçların tespitine yönelik incelemeler yapar.
  • Uluslararası İşbirliği: Yabancı ülkelerdeki muadil kurumlarla (örneğin, FATF gibi) işbirliği yaparak sınır ötesi mali suçlarla mücadele eder.
  • Suç Duyurusu: Aklama veya terör finansmanı suçuna dair ciddi şüpheler tespit edildiğinde, Cumhuriyet Savcılığı’na suç duyurusunda bulunur.

MASAK, bir nevi Türkiye’nin mali istihbarat merkezi olarak faaliyet gösterir ve hem ulusal hem de uluslararası düzeyde mali suçlarla mücadelede önemli bir rol oynar.

MASAK’ın Hukuki Çerçevesi

MASAK’ın faaliyetleri, 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun ve ilgili diğer mevzuatlara dayanır. Bu kanun, suç gelirlerinin aklanmasını ve terörün finansmanını önlemek için bir dizi yükümlülük ve düzenleme getirir. Örneğin:

  • Şüpheli İşlem Bildirimi: Finansal kuruluşlar (bankalar, sigorta şirketleri, döviz büroları vb.), şüpheli işlemleri MASAK’a bildirmekle yükümlüdür. Bu bildirimler, potansiyel mali suçların tespitinde kritik bir rol oynar.
  • Yükümlülük Denetimi: MASAK, finansal kuruluşların bu yükümlülüklere uyup uymadığını denetler ve aykırılık durumunda idari yaptırımlar uygulayabilir.
  • Gizlilik ve Mahremiyet: MASAK raporları, hassas mali ve kişisel veriler içerdiğinden, yüksek düzeyde gizlilik gerektirir. Bu raporlara yalnızca yetkili kişiler erişebilir.

Ayrıca, MASAK’ın hazırladığı raporlar, Türk Ceza Kanunu (TCK) ve Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) kapsamında mahkemelerde delil olarak kullanılabilir. Ancak, bu raporlar doğrudan bir bilirkişi raporu niteliği taşımaz; daha çok ön değerlendirme ve analiz içeren bir araştırma raporu olarak değerlendirilir. Şüpheliler, bu raporlara itiraz etme ve kendi lehlerine delil sunma hakkına sahiptir.

Hangi Durumlarda MASAK Devreye Girer?

MASAK, genellikle aşağıdaki durumlarda devreye girer:

  1. Kara Para Aklama: Bir suçtan elde edilen gelirlerin (örneğin, uyuşturucu ticareti, rüşvet, dolandırıcılık) meşru bir kaynaktan geliyormuş gibi gösterilmesi durumunda MASAK harekete geçer. Örneğin, bir kişi suç gelirlerini bir şirket üzerinden aklarsa, MASAK bu işlemleri inceleyebilir.
  2. Terörün Finansmanı: Terör örgütlerine finansal destek sağlandığına dair şüpheler ortaya çıktığında, MASAK bu işlemleri araştırır ve ilgili makamlara bilgi verir.
  3. Yasa Dışı Bahis ve Kumar: Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 2022-2024 verilerine göre, 280 binden fazla banka hesabının yasa dışı bahis tahsilatı için kullanıldığı tespit edilmiştir. MASAK, bu tür faaliyetleri inceleyerek suç örgütlerine giden paraların izini sürer.
  4. Haksız Fiyat Artışı ve Stokçuluk: Özellikle pandemi döneminde, bazı firmaların tıbbi ekipmanlar veya temel ihtiyaç malzemeleri için fahiş fiyat artışı yapması üzerine MASAK inceleme başlatmıştır.
  5. Dolandırıcılık ve Ponzi Şemaları: Örneğin, Denizli’de “ikinci Seçil Erzan vakası” olarak bilinen bir dolandırıcılık olayında, 200 milyon euro’ya yakın bir vurgun yapıldığı iddia edilmiş ve MASAK bu olayda kara para aklama şüphesiyle devreye girmiştir.
  6. Uluslararası Mali Suçlar: MASAK, uluslararası anlaşmalar çerçevesinde diğer ülkelerle işbirliği yaparak sınır ötesi mali suçları araştırır. Örneğin, bir Türk vatandaşının yurtdışında şüpheli bir finansal hareketi tespit edilirse, MASAK bu bilgiyi ilgili ülkenin muadil kurumuyla paylaşabilir.

MASAK’ın Dahil Olduğu Durumlarda Hukuki Sonuçlar ve Olası Davalar

MASAK’ın bir dosyaya dahil olması, bireyler için ciddi hukuki sonuçlar doğurabilir. İşte bu süreçte karşılaşılabilecek durumlar ve dava türleri:

  1. Hukuki Sonuçlar:
    • İdari Yaptırımlar: MASAK, denetimlerde uygunsuzluk tespit ederse para cezası uygulayabilir. Örneğin, 2023 verilerine göre, MASAK 415 yükümlüyü incelemiş ve 350 milyon TL’nin üzerinde para cezası kesmiştir. Ayrıca, ağır ihlallerde kuruluşun işleyişine müdahale edilebilir.
    • Varlık Dondurma: MASAK, şüpheli işlemlere istinaden varlıkları dondurma yetkisine sahiptir. Ancak, son dönemde dolandırıcıların “MASAK tarafından varlıklarınız dondurulmuştur” gibi sahte mesajlarla vatandaşları kandırmaya çalıştığı görülmüştür. Bu tür mesajlara itibar edilmemesi gerekir.
    • Suç Duyurusu: MASAK, aklama veya terör finansmanı suçuna dair ciddi şüpheler tespit ederse, Cumhuriyet Savcılığı’na suç duyurusunda bulunur. Bu, bir ceza soruşturmasının başlamasına yol açar.
  2. Olası Dava Türleri:
    • Kara Para Aklama Davaları (TCK m. 282): Bir suçtan elde edilen gelirlerin aklanması, 3 yıldan 7 yıla kadar hapis cezası ve adli para cezası ile cezalandırılır. Örneğin, Dilan Polat ve Engin Polat çiftine ilişkin MASAK raporu, 909 sayfalık bir inceleme sonucunda hazırlanmış ve çiftin kara para aklama suçlamasıyla yargılanmasına yol açmıştır.
    • Terörün Finansmanı Davaları (TCK m. 314): Terör örgütlerine finansal destek sağlama suçu, 5 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası gerektirir. MASAK, bu tür suçlarda sıkça devreye girer.
    • Dolandırıcılık Davaları (TCK m. 157-158): Ponzi şemaları veya sahte işlemlerle dolandırıcılık yapıldığı tespit edilirse, MASAK raporu bu davalarda delil olarak kullanılabilir.
    • Vergi Kaçakçılığı Davaları (VUK m. 359): MASAK, vergi kaçakçılığı şüphesiyle de inceleme yapabilir ve bu durum Vergi Usul Kanunu’na göre cezai yaptırımlara yol açabilir.
  3. Bireylerin Hakları: MASAK raporlarına dayanılarak başlatılan soruşturmalarda, şüphelilerin savunma yapma ve raporlara itiraz etme hakları vardır. Örneğin, raporların eksik veya hatalı olduğunu iddia ederek kendi lehlerine delil sunabilirler. Ayrıca, MASAK raporlarının gizliliği nedeniyle, bu bilgilere yalnızca yetkili kişiler erişebilir.

MASAK, Türkiye’de mali suçlarla mücadelede kritik bir rol oynayan, Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı bir finansal istihbarat birimidir. Kara para aklama, terörün finansmanı, dolandırıcılık ve yasa dışı bahis gibi alanlarda faaliyet gösteren MASAK, hem bireylerin hem de şirketlerin finansal işlemlerini yakından izler. Kurumun hazırladığı raporlar, mahkemelerde delil olarak kullanılabilir ve ciddi hukuki sonuçlar doğurabilir. Bu süreçte, bireylerin haklarını bilmesi ve hukuki destek alması büyük önem taşır.

Uyarı:

Sitemizde yer alan tüm içerikler yalnızca bilgi amaçlı sunulmaktadır. Daha fazla bilgi ve hukuki destek talepleriniz için lütfen sitemizde belirtilen irtibat numaralarından bizimle iletişime geçiniz.

Yazıların tamamı, ilgili telif hakları ve fikri mülkiyet yasaları kapsamında korunmaktadır. Herhangi bir içeriğin birebir kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya izinsiz kullanımı tespit edildiği takdirde, gerekli tüm hukuki işlemler derhal başlatılacaktır.